Een modelboot bouwen: epoxy of secondelijm
Wie een modelzeilboot bouwt, gebruikt uiteindelijk meer lijm dan verwacht. Spanten, stringers, dekplaten, de kielbevestiging, de roerkoker en de beslagen van het tuig: elke verbinding moet sterk genoeg zijn voor wind en golfslag, en bovendien bestand tegen water. In de modelbouw zijn twee lijmsoorten de standaard geworden: epoxy en secondelijm. Ze vullen elkaar aan, maar zijn niet uitwisselbaar.
Secondelijm: snel en precies
Secondelijm, ook cyanoacrylaat genoemd, hardt binnen seconden uit onder invloed van het vocht in de lucht. Dat maakt hem ideaal voor snel werk: balsa- of multiplexlatjes vastzetten op een spant, kleine beslagen fixeren of een knoop in het tuig borgen. Dunne secondelijm trekt door capillaire werking in een passende naad, wat vooral handig is bij strak passende houtverbindingen. Het nadeel is dat de lijmlaag vrij bros is en nauwelijks spleten vult. Bij een verbinding die schokken moet opvangen, zoals de kiel of de mastvoet, is secondelijm alleen niet genoeg.
Epoxy: sterk, vullend en waterbestendig
Epoxy is een tweecomponentenlijm van hars en harder die vlak voor gebruik worden gemengd. Door een chemische reactie hardt het mengsel uit tot een stevig, kunststofachtig materiaal. Mesa Products beschrijft epoxy als een lijm die hecht op metaal, hout, glas, keramiek en veel kunststoffen, na uitharding bestand is tegen water en oplosmiddelen, kieren kan opvullen en nauwelijks krimpt. Precies die eigenschappen maken epoxy in de modelbouw geschikt voor de zwaar belaste punten: de kielbevestiging, de roerkoker, lijmnaden in de romp en het vastzetten van metalen onderdelen. Wie epoxy in cartridges gebruikt, kan met een doseerpistool en mengtuiten de verhouding tussen hars en harder constant houden.
Welke lijm waar
In de praktijk werken veel bouwers met beide. Tijdens het opbouwen van het geraamte zetten ze onderdelen met secondelijm op hun plek, zodat de vorm niet verschuift. Daarna krijgen de dragende naden een laag epoxy, die meer tijd geeft om te corrigeren en de verbinding versterkt. Een houten romp wordt vaak afgewerkt met een dunne laag epoxy, eventueel met glasweefsel, om hem waterdicht te maken. Voor kleine reparaties aan boord, zoals een losgeschoten kikker of een los oogje, is een waterbestendige secondelijm het snelst.
Lastige materialen en voorbereiding
Niet elk materiaal laat zich even goed lijmen. Polyethyleen en polypropyleen, die in sommige beslagen en kunststof onderdelen zitten, hechten slecht met gewone lijmen en vragen om een speciale hybride lijm. Voor alle lijmsoorten geldt dat de hechtvlakken schoon en vetvrij moeten zijn. Een ontvetter vlak voor het lijmen voorkomt dat vingervet of losmiddel de hechting verzwakt. Glad metaal hecht beter na licht opruwen met fijn schuurpapier.
Werken met secondelijm op een bouwtafel
Secondelijm lekt makkelijk door naar de bouwplank. Een laag bakpapier of folie onder het werkstuk voorkomt dat een spant vastzit aan de ondergrond. Voor precisiewerk zijn dunne doseernaaldjes handig. Het aanbod op secondelijm.nl laat zien dat er naast gewone secondelijm ook varianten zijn voor rubber, en een verwijderaar voor als er toch iets misgaat. Een geopende flacon blijft langer bruikbaar als hij goed afgesloten en koel wordt bewaard.
